REKLAMA
Autor: Redakcja Aptekarz pl Opublikowano: 9 października 2019

Zapalenie zatok – jak pomóc pacjentowi?

Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA

Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych stanowi poważny problem zdrowotny w Polsce. Schorzenie to jest jedną z najczęściej rozpoznawanych chorób i stanowi częstą przyczynę przepisywania antybiotyków przez lekarzy rodzinnych.

(fot. shutterstock)

Objawia się katarem z towarzyszącymi rozlanymi lub ograniczonymi do niektórych części głowy bólami. Powodem stanów zapalnych są wirusy, bakterie, grzyby, próchnica bądź nieleczone przeziębienie. Odpowiednie rozpoznanie przyczyny daje możliwość szybkich rezultatów leczenia. Jak farmaceuci mogą pomóc pacjentowi zwalczyć dolegliwość?

REKLAMA

Rola zatok przynosowych w organizmie człowieka

Fizjologiczną rolą zatok przynosowych jest nawilżenie, ogrzanie i oczyszczenie wdychanego powietrza. Podczas gdy kanaliki, którymi przepływa powietrze, są niedrożne, powietrze nie może być odpowiednio oczyszczone, a wentylacja zatok jest niewystarczająca. W następstwie dochodzi do wytworzenia śluzu, który przekształca się w ropną wydzielinę. Ropa, niemająca odpowiedniego ujścia, zaczyna być pożywką dla wirusów oraz bakterii.

REKLAMA

Zapalenie zatok, jak odróżnić od uporczywego kataru?

Po kilku dniach trwania ostrego nieżytu nosa odnotowuje się pogorszenie stanu zdrowia. Nos nadal pozostaje niedrożny, ponadto pojawia się zielonożółta wydzielina. Dodatkowo odczuwalny jest ból głowy i uczucie wzrostu ciśnienia bądź ucisk. Objawy te wzmagają się w okresie wzmożonej aktywności, najczęściej przed południem. Ich umiejscowienie zależne jest od tego, która zatoka została objęta procesem zapalnym.

Pacjent z ostrym zapaleniem zatok. Zobacz jak pomóc!

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych trwa dłużej niż 12 tygodni i charakteryzuje się naprzemiennym występowaniem okresów remisji i zaostrzeń choroby. Do głównych objawów należy tzw. chrząkanie, ból gardła, głowy – zwłaszcza podczas nachylania się, bezdechy, kaszel, niedrożność i wydzieliny z nosa. Wirusowe zapalenie zatok trwa natomiast nie dłużej niż 10 dni.

Od czego rozpocząć leczenie?

Pierwszorzędną sprawą jest rozpoznanie przyczyny zapalenia zatok. Jeżeli są nią bakterie, podstawę leczenia stanowi odpowiednio dobrany antybiotyk. Gdy choroba ma podłoże wirusowe, zaleca się leczenie objawowe. U pacjentów, którzy skarżą się na silny ból spowodowany zaleganiem wydzieliny w zatoce szczękowej, istnieją wskazania do jej nakłucia. Leczenie zapalenia zatok o charakterze przewlekłym polega na przyjmowaniu antybiotyków, nie krócej niż 3 tygodnie. Jednak na początku należy udać się do laryngologa, który zleci odpowiednie badania i wdroży właściwe postępowanie.

Farmaceuci mogą pomóc w leczeniu objawowym, polegającym na zwalczaniu obrzęku błony śluzowej nosa czy usuwaniu zalegającej w zatokach wydzieliny. Z pomocą przychodzą różnego rodzaju preparaty takie jak: krople do nosa, aerozole, płukanki.

NLPZ i pseudoefedryna

Dolegliwości można stłumić, stosując niesteroidowe leki przeciwzapalne, uśmierzające ból. W sprzedaży dostępne są różne preparaty OTC zawierające połączenia ibuprofenu z paracetamolem w tabletkach. Skutecznymi preparatami są także te, w których znajdują się ibuprofen z pseudoefedryną. Produkty takie łączą skuteczność substancji zaliczanej do niesteroidowych leków przeciwzapalnych z aktywatorem receptorów adrenergicznych mięśni gładkich ścian naczyń krwionośnych, co pozwala na zmniejszenie obrzęku błony śluzowej nosa, jego udrożnienie oraz drenaż wydzieliny z zatok.

Często polecanym przez farmaceutów ziołowym preparatem jest Sinupret dostępny w formie kropel bądź tabletek. Dawkowanie polega na przyjmowaniu dawki preparatu adekwatnej do wieku trzy razy w ciągu doby. Ma on działanie rozrzedzające śluz i zmniejszające obrzęk śluzówki górnych dróg oddechowych dzięki zawartości ziela werbeny (ułatwia odkrztuszanie), szczawiu (właściwości przeciwzapalne, antybakteryjne i przeciwutleniajaco), kwiatu bzu czarnego (zmniejsza stan zapalny), kwiatu pierwiosnka (właściwości sekretolityczne, przeciwzapalne, przeciwwirusowe i antybakteryjne), korzenia goryczki (właściwości przeciwgorączkowe). Lek łagodzi ból głowy oraz ucisk towarzyszący zapaleniu zatok.

Pomocnicze leczenie

Pomocniczo ulgę mogą przynieść inhalacje pary wodnej i płukanie jam nosa roztworami soli fizjologicznej, morskiej lub emskiej. Uczucie zatkania nosa, można zwalczać, stosując leki obkurczające naczynia krwionośne błony śluzowej, które zawierają na przykład ksylometazolinę, stosowane nie dłużej niż przez kilka dni. Niektóre preparaty zawierają ekstrakty z chrząstnicy kędzierzawej, olej z pachnotki zwyczajnej, które wspomagają procesy gojenia błony śluzowej.

Jeśli objawy nie mijają po upływie pięciu dni lub nasilają się, lekarz może dodatkowo przepisać lek sterydowy stosowany donosowo.

Bibliografia:

  1. Rutter P. (2018), Opieka farmaceutyczna, Edra Urban&Partner, Wrocław.
  2. Wardas Piotr, Markowski Jarosław, Piotrowska-Seweryn Agnieszka, Przegląd aktualnych wytycznych w zakresie diagnostyki i leczenia zapaleń zatok przynosowych z praktycznym komentarzem, Forum Medycyny Rodzinnej 2014, vol 8, no 4, 159–168.
  3. Wytske J. Fokkens, Valerie J. Lund, Joachim Mullol, Claus Bachert i in., Europejskie wytyczne na temat zapalenia zatok przynosowych i polipów nosa, 2012, Magazyn otoryno-laryngologiczny, tom XII, No 46, zeszyt 2.
  4. https://aspirin.pl/pl/zapalenie-zatok/ (dostęp 8.08.2019)
  5. https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/55989,Ibuprom-Zatoki-tabletki-powlekane (dostęp 28.08.2019)
  6. https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/43459 (dostęp 27.08.2019)
Artykuł pochodzi z serwisu
REKLAMA
REKLAMA

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych